Orta kulak iltihabi: Östaki
borulari kisa ve dar oldugundan bebeklerin
kulak enfeksiyonlarina yakalanma olasiliklari
yüksektir. Akut orta kulak iltihabinda
genellikle su belirtiler görülür.
• Özellikle geceleri
artan kulak agrisi • Hafif
veya agir ates • Rahatsizlik
ve huzursuzluk hali • Mide
bulantisi – kusma •
Istahsizlik
Bebekler bazen kulaklarini elleri ile
ovar, çeker veya tutarlar; fakat
genellikle aglamak disinda agrilarini
belirten baska bir hareket yapmazlar.
Bebek eger süt emerken veya biberonla
beslenirken kulak agrisi nedeniyle agliyorsa
bunun sebebi kulak agrisinin çene
kemigine vurmasi olabilir. Kulak zari
muayenesinde önce pembe bir renk
göze çarpar daha sonra kirmizilik
ve siskinlik görülür.
Eger zamaninda tedavi edilmezse basinç
kulak zarini patlatarak kulak kanalina
iltihap dolmasina ve daha çok
aci vermesine neden olur. Kulak zari
zaman içinde kendiliginden iyilesebilir
fakat tedavi hastaligin olabilecek komplikasyonlarini
önler. Hastalik sirasinda geçici
isitme kaybi olabilir ve tedavi edilmezse
kalici olabilir. Bazi alerjiler ortakulak
iltihabi yapabilecegi gibi, asil neden
bakteri veya virüslerdir. Bebekler
ve küçük çocuklar
kisa ve dar östaki borularina sahip
olduklari, kulak iltihabina neden olabilecek
üst solunum yolu hastaliklarina
siklikla yakalandiklarindan, gelismemis
bagisiklik sistemleri oldugundan veya
genellikle sirtüstü yatarken
beslendikleri için orta kulak
iltihabina daha sik yakalanirlar. Östaki
borularinin kisa olmasi en ufak bir
soguk alginliginda sismeden dolayi kolayca
tikanmasina neden olur. Tikanik borulardan
kolayca geçemeyen sivi ortakulakta
birikmeye baslar ve ortakulak iltihabinin
nedenini olusturur. Bu sivi enfeksiyon
üreten bakteriler için mükemmel
bir üreme ortamidir. Akut orta
kulak iltihabi genellikle soguk alginligi
ve gribi takip eder ve tedavisi 10 gün
sürer. Bakteri enfeksiyonunu ortadan
kaldirmak için etkin antibiotikler
kullanilir. Ayrica ates ve agriyi kesmek
için parasetamol verilebilir.
Tikali östaki borusunu açmak
için doktorun önerecegi
burun yada kulak damlalari kullanilir.
Tedavi sonrasi kulak rahatsizliginin
kroniklesmemesinden emin olana kadar
sik sik doktor tarafindan muayene edilmesinde
fayda vardir.
ANEMI
Günümüzde demir destegi
sayesinde pek sik rastlanmamakla birlikte
6-12. aylar arasinda iyi beslenemeyen
çocuklarin problemi olmaya devam
etmektedir. Hafif anemisi olan bebekler
saglikli ve aktif göründülerinden,
eriskindeki anemi bulgularini göstermediklerinden
ve problemin nedenini anlamak için
tek yolun kandaki hemoglobin oranini
testlerle ortaya konmak oldugundan anemi
için test yapmak rutin hale gelmistir.
Kirmizi kan hücrelerinde bulunan
ve oksijen dagitimini yerine getiren
protein olan hemoglobinin azalmasi ile
tani konur. Pekçok doktor düsük
dogum agirlikli çocuklar için
6-9. ay arasinda, digerleri içinde
9-12. Ay arsinda testi uygulamaktadir.
Dogum sonrasi anemi sebepleri kanama
sonucu kirmizi kan hücrelerinin
kaybi, kan uyusmazligi nedeniyle hücrelerin
tahrip edilmesi, orak hücre anemisi
ve akdeniz anemisi gibi kalitsal hastaliklar
olabilir. Ilk yil içinde ise
inek sütünün çok
erken baslanmasi nedeniyle gelisen kanama,
çengelli kurt gibi parazitlerle
enfeksiyon sonucu anemik hale gelebilirler.
Ayrica bebegin beslenmesinde folik asit
ve B12 vitamininin eksik alimi anemi
sebebi olabilir (özellikle vejeteryan
diyet uygulayan anneler).
Fakat hemoglobinin en temel yapi
tasi demirdir ve demir eksikligi bebeklerde
görülen en sik anemi sebebidir.
Miadinda dogan bebekler genellikle
gebeligin son birkaç ayinda
olusturulan demir depolari ile dogarlar
ve ilk birkaç ay bunlari kullanirlar.
Daha sonra hizli büyümenin
gereklerini karsilamak ve kan hacimlerini
arttirmak için yüksek
miktarda minerallere ihtiyaç
duyarlar. Ilk 4,6 ay sadece anne sütü
vermek bebeginizi beslemenin eniyi
yolu kabul edilse ve anne sütündeki
demir inek sütüne göre
daha iyi emilsede buna ragmen anne
sütü ile beslemek dogum
öncesi demir depolari tükendikten
sonra yeterli demir alimini temin
etmemektedir. Demir takviyesinin ne
zaman baslanmasi gerktigi bir tibbi
görüs meselesidir ve bu
konuda doktorunuzdan bilgi almalisiniz.
Bebeginizde demir eksiligi anemisinin
gelismesini önlemek için
asagidakileri deneyin:
• Eger biberonla besliyorsaniz
bebeginizin demir ile güçlendirilmis
bir formül süt aldigindan
emin olun
• Bebeginize mümkün
oldukça demir emilimini arttirmaak
için C vitamininden zengin
besinler verin
• Bebeginiz kati gida alimini
arttirdikça demirden zengin
gidalarida ekleyin
• Bebeginize kepekli gidalar
vermekten kaçinin çünkü
demir emilimi ile etkilesebilir.
HIPERAKTIVITE
Hiperaktivite, resmi adiyla hiperaktif
dikkat eksikligi sendromu uygunsuz
ve üretken olmayan asiri hareket,
çok kisa dikkat süresi
ve düsünmeden hareket etme
ile karakterizedir. Bütün
ebeveynlerin bildigi gibi bu özellikler
tüm yeni yürümeye baslayan
çocuklar için sik görülen
niteliktedir. Ama sadece birsey ögrenme
(bu uygulayarak olur çogu kez)
çabasi tasimayip, anlamsiz
bir sekilde ve fonksiyonellik ile
çatisacak kadar abartili oldugunda
bir probleme isaret eder. Yeni yürümeye
baslayan bir çocugun çilgin
temposu gözlendiginde, annelerin
çocuklarin acaba hiperaktif
mi oldugu konusunda ki endiselerini
anlamak kolay olur. Ama büyük
çogunlugun tasalanmalarini
gerektirecek bir sorun yoktur. Yeni
yürümeye baslayan çocuklarla
ilgili tecrübesi az olan biri
için anormal yüksek gözüken
aktivite, çogunlukla normaldir.
Eger endise verici hiperaktif hareketler
sürüyor ve çocugunuzun
dikkat süresi o büyüdükçe
artmiyorsa, doktoru ile konusun. Gerçek
hiperaktiviteyi konyrol altina alabilecek
çesitli yaklasimlar mevcuttur.
Alinacak bazi önlemler (davranis
degisikligi yaparak) ve ilaç
tedavisi ile pek çok hiperaktif
çocuk basarili ögrenim
hayati geçirmektedir. Eger
böyle bir çocugunuz varsa
dikkat etmeniz gereken bazi konular
söyledir. Çocugunuzun
yeterli miktarda dinlendiginden emin
olun, asiri yorgun bir çocuk
yavaslayacagina hizlanma egilimindedir.
Kitap okumak, bulmaca çözmekve
küplerle oynamak gibi sakin aktivitelerle
onu kandirin ama kisa dikkat süresini
ve bu yasta böyle oyunlaringenellikle
bir eriskin katilimi gerektirdigini
unutmayin. Kontrolden çikar
gibi oldugunda onu yatistirmak için
sicak bir banyoyu deneyin. Iyi beslendiginden
ve yüksek sekerli bir diyet almadigindan
emin olun. Ama herseyden önce
böyle bir çocugunuz varsa
doktorunuz ile iyi bir kooperasyon
içinde olmali ve birlikte hareket
etmelisiniz.
BOGAZ ENFEKSIYONLARI
Tüm yas guruplarindaki çocuklarda
sik görülen bir hastaliktir.
Genellikle sogukalginligi ve griple
birlikte görülür. Hafif
bogaz enfeksiyonlari birkaç
günde iyilesir, ama bademciklerinde
sistigi agir durumlarda ates, yutkunma
güçlügü, agrilar
olabilir.
Bogaz agrisi:Bu bogazda kizariklikla
görülen bir enfeksiyondur.
Sogukalginligi yada gribin bir uzantisi
olarak ortaya çikabilecegi
gibi kizamik yada kizamikçigin
bir belirtiside olabilir. Bogaz agrisina
kulak agrisida eslik edebilir. Bunun
belirtileri; yutkunma güçlügü
ve yemede isteksizlik, bogazda kizariklik,
atesin hafif yükselmesi, bezelerde
sisme ve küçük çocuklarda
eslik eden karin agrisidir. Çocugunuzda
eger bogaz enfeksiyonu oldugundan
süpheleniyorsaniz, güçlü
bir isigin karsisinda agzini açtirarak
bogazina bakin. Enfeksiyon varsa kirmizi
ve pasli bir görünümdedir.
Ayrica bademciklerin üstünde
yada bogazda beyaz kremsi lekeler
görülebilir. Çocugunuzun
boynunun her iki yanini ve çenesinin
altini, bezelerin sisip sismedigini
anlamak için hafifçe
bastirarak yoklayin. Eger bunlardan
herhangi birini hissederseniz hemen
doktorunuza basvurun. Çocugunuza
bol bol sivi içecekler verin.
Yutkunmada zorluk çekiyorsa
yiyeceklerini daha sivi kivama getirin.
Tabii çocugunuzun atesini ölçmeyi
unutmayin. Yüksekse doktorunuzun
önerecegi dozda parasetamol surubu
içirin. Hafif bogaz enfeksiyonlarinda
tedaviye gerek kalmayabilir ancak
doktorunuz muayene sonrasi bunun bakteriyel
bir enfeksiyon oldugunu düsündüyse
antibiotik baslayacaktir. Bademcik
iltihabi: Bademcikler bogazin arkasinda,
iki yanda bulunan, vücudun bagisiklik
sistemi ile ilgili görevleri
olan bezelerdir. Bunlarin iltihabi
(tonsilit denir) bademciklerde enfeksiyon
ve asiri bogaz agrisi ile yüksek
ates ve bulanti-kusmaninda görülebildigi
bir hastaliktir. Çocugun bogazina
baktiginida mikrop kaparak büyüyen
ve kizaran bademcikleri farkedersiniz.
Bu durumda yine çocugunuza
bol sivi vermeli ve atesini parasetamol
surup ile düsürmelisiniz.
Doktor çocugunuzun bogazini
muayene eder ve bu enfeksiyona hangi
bakterinin sebep oldugunu anlamak
için bogaz kültürü
alir. Enfeksiyon uygun antibiotik
ile temizlenebilir. Eger çocugunuzda
bademcik iltihabi sik olusuyorsa ve
genel sagligi bundan etkileniyorsa
(gelisim geriligi ve kilo alamama
olabilir) bademciklerin alinmasi önerilebilir.
Ancak bu ameliyat dört yasin
altindaki bir çocuga pek uygulanmaz.
|